Millî Eğitim Bakanlığı, okullardaki yazılı sınavları ülke genelinde ortak bir standarda taşıyan Ortak Yazılı Sınav Sistemi'ni (OYSS) 16 Ekim 2026'da tanıttı. Sistem 2026-2027 eğitim öğretim yılı 1. dönem 1. yazılı sınavlarında ortaokul ve liselerde uygulanmaya başlıyor. Bu yazıda OYSS'nin ne olduğunu, hangi sınıf ve dersleri kapsadığını, soruların nasıl belirlendiğini ve en önemlisi açık uçlu sorulara nasıl hazırlanmanız gerektiğini özetledik.
- Ne zaman: 2026-2027 1. dönem 1. yazılı sınavları
- Hangi sınıflar: Ortaokulda 5, 6, 7; lisede 9, 10, 11. sınıflar
- Kaç ders: Toplam 16 branş
- Soru tipi: Beceri temelli, açık uçlu sorular
- Sonuç: e-Okul'da soru bazlı puan, öğrenci-sınıf-şube analizi ve geri bildirim
Ortak Yazılı Sınav Sistemi nedir?
OYSS, okul genelinde öğretmenlerin hazırladığı yazılı sınavların öğretim programıyla uyumlu, geçerli ve güvenilir ölçme araçlarıyla yapılmasını sağlayan dijital bir sınav yönetim sistemidir. Öğretmenler sisteme Yeni EBA üzerinden erişiyor; sınavın planlanmasından soruların hazırlanmasına, ortak ölçütlerle puanlanmasından sonuçların analizine kadar tüm süreç tek platformda yürütülüyor.
Bakanlığın açıkladığı hedef, farklı il ve okullarda okuyan öğrencilerin benzer nitelikteki sınavlarla değerlendirilmesi ve yıl sonu başarı puanlarının daha objektif belirlenmesi.
Hangi sınıflar ve dersler OYSS kapsamında?
| OYSS kapsamındaki 16 branş (MEB, Ekim 2026) | ||
|---|---|---|
| Kademe | Sınıflar | Dersler |
| Ortaokul | 5, 6 ve 7. sınıf | Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, İngilizce |
| Lise | 9, 10 ve 11. sınıf | Türk Dili ve Edebiyatı, Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Tarih, Coğrafya, Felsefe, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, İngilizce |
Bakanlığın duyurusunda 8. ve 12. sınıflar kapsamda yer almıyor. İlkokullarda ise 2023'te çıkan yönetmelikle yazılı sınav zaten kaldırılmış, yerine öğrencinin eksiklerine geri bildirim veren geliştirici değerlendirme yaklaşımı getirilmişti.
Ortak yazılı sınav soruları nasıl hazırlanıyor?
- 1.Senaryo seçimi: Zümre öğretmenleri sene başında konu-soru dağılım tablosunda hangi senaryonun uygulanacağını belirler.
- 2.Zümrenin iki sorusu: Senaryodaki öğrenme çıktılarına yönelik 2 soruyu zümre öğretmenleri ortak kararla yazar.
- 3.Havuzdan gelen sorular: Kalan sorular Bakanlığın soru havuzundan, öğretmenin seçtiği güçlük düzeyine göre otomatik gelir.
- 4.Güçlük ve puan: Soruların kolay, orta, zor dağılımı ve puan değerleri öğretmenin mesleki değerlendirmesiyle belirlenir.
- 5.Hazır kâğıt ve anahtar: Sınav kâğıdı ve puanlama anahtarı hazır şekilde öğretmene sunulur.
Soru havuzu sürekli büyüyor. İlk ortak yazılılardan önce sisteme yaklaşık 8 bin soru aktarılması, her sınav döneminde de yaklaşık 8 bin yeni soru eklenmesi hedefleniyor. Yani "geçen yılın yazılı sorularını ezberleyip geçmek" artık işe yaramayacak; konuyu gerçekten anlamak gerekecek.
Sınavdan sonra ne değişiyor? Soru bazlı analiz ve geri bildirim
OYSS'nin belki de en önemli yeniliği sınav sonrası. Öğretmen, öğrencinin her sorudan aldığı puanı e-Okul'a soru bazında girdiğinde sistem sonuçları öğrenme çıktılarıyla eşleştiriyor ve şu raporlar oluşuyor:
- ✓Öğrenci, sınıf ve şube bazında sınav analizi raporları
- ✓Öğrencinin hangi öğrenme çıktılarında güçlü, hangilerinde desteğe ihtiyaç duyduğu
- ✓Aynı dersin farklı zamanlardaki sınavlarının karşılaştırılmasıyla gelişimin izlenmesi
- ✓Velinin yalnızca puanı değil, çocuğunun hangi bilgi ve becerileri kazandığını görebilmesi
Açık uçlu sorulara hazırlık neden rehberlik ister?
Açık uçlu bir soruda puanı yalnızca cevabın doğru olup olmadığı belirlemez; gerekçenin kurulması, işlem adımlarının gösterilmesi ve kavramların doğru kullanılması da puanlama anahtarında yer alır. Öğrencinin kendi cevabındaki eksikleri tek başına fark etmesi zordur. Yazdığı cevabın bir öğretmen tarafından bu ölçütlerle değerlendirilmesi ve neyin eksik kaldığının gösterilmesi gerekir. Test çözerek kazanılan alışkanlıklar bu sınav türünde tek başına yeterli olmaz.
Radikal Eğitim'de ortak yazılılara nasıl hazırlanıyoruz?
- ✓Okul takvimine göre planlama: Konu tekrarlarını öğrencimizin okulundaki yazılı tarihlerini dikkate alarak planlıyoruz.
- ✓Öğretmen eşliğinde yazılı cevap çalışmaları: Öğrencilerimiz açık uçlu soruları yazarak cevaplıyor; öğretmenlerimiz cevapları puanlama ölçütleriyle değerlendirip bireysel geri bildirim veriyor.
- ✓Kazanım bazlı eksik takibi: Deneme ve yazılı sonuçlarını konu konu analiz ediyor, eksik kalan öğrenme çıktıları için ek çalışma planlıyoruz.
- ✓Bire bir takip: Her öğrencinin gelişimini düzenli izliyor, ihtiyaç duyduğu derslerde bire bir destek sağlıyoruz.
- ✓Veli bilgilendirmesi: Öğrencinin durumunu ve gelişimini velilerimizle düzenli olarak paylaşıyoruz.
OYSS, LGS ve YKS hazırlığını nasıl etkiler?
Ortak yazılılarda alınan notlar yıl sonu başarı puanını, lisede ise ileride YKS'de hesaba katılan ortaöğretim başarı puanını (OBP) doğrudan etkiler. Üstelik OYSS'nin beceri temelli yaklaşımı, LGS ve YKS'deki yeni nesil sorularla aynı yönde ilerliyor: analiz etmek, yorumlamak, ilişki kurmak ve düşünceyi gerekçesiyle ortaya koymak. Bu nedenle okul sınavlarına ve merkezi sınavlara hazırlığı ayrı ayrı değil, tek bir plan içinde ele alıyoruz.
Çocuğunuzun ortak yazılılara ve LGS ya da YKS'ye hazırlığını birlikte planlayalım. Ön kayıt formunu doldurun, eğitim danışmanlarımız sizi arayarak size en yakın şubemizdeki programları anlatsın.
Sık sorulan sorular
OYSS ne zaman başlıyor?
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, 2026-2027 eğitim öğretim yılı 1. dönem 1. yazılı sınavlarında uygulanmaya başlıyor. Sınav tarihlerini okulunuzun yazılı takviminden takip edebilirsiniz.
Her okulda aynı sınav mı yapılacak?
Hayır. Ortak olan, soruların niteliği ve ölçme standartları. Her okulda iki soruyu zümre öğretmenleri yazıyor, kalan sorular havuzdan öğretmenlerin seçtiği güçlük düzeyine göre geliyor. Bu nedenle sınavlar okuldan okula farklı olabilir.
Ortak yazılılarda test sorusu olacak mı?
Bakanlığın soru havuzu beceri temelli açık uçlu sorulardan oluşuyor. Öğrencilerin cevabı kendi cümleleriyle oluşturacağı sorulara hazırlıklı olmak gerekiyor.
Sonuçları veli olarak nereden göreceğim?
Soru bazlı puanlar e-Okul'a giriliyor. Veliler toplam puanın yanında çocuğunun hangi öğrenme çıktılarında güçlü olduğuna ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğuna dair geri bildirim görebilecek.
Kaynak: Millî Eğitim Bakanlığı, “Ortak Yazılı Sınav Sistemi” tanıtım programı haberi (16 Ekim 2026) ve Ortak Yazılı Sınav Sistemi broşürü.